همه انسانها در طول مدت زندگیشان حداقل یکبار بختک یا کابوس Nightmare را تجربه کردن. خواب بدی که انسان با دیدن آن شدیدا تحت فشار روانی قرار می‌گیرد.

کابوس معمولا در تمام گروه‌های سنی و به صور مختلف دیده‌میشود. اما فراوانی ان در بین بچه‌ها بیشتر است و فرم شایع آن معمولا به صورت این است که ما در خواب فکر میکنیم فردی یا چیزی در حال تعقیب ماست. البته در بزرگسالان این شی تعقیب کننده یک مرد است اما در کودکان معمولا یک حیوان یا یک شی خیالیست. اما ممکن است کابوس به اشکال گوناگون دیگری از قبیل از دست دادن کنترل ماشین در حال حرکت، درگیری و زد و خورد با کسی ، پرت شدن از جایی و  غیره باشد.

شیوع این حالات در بین کودکان 3 یا 4 و 7 تا 9 بیشتر است و هرچه به سمت بلوغ می‌روند کمتر می‌شود. علل ایجاد کنند‌ه آن هم متفاوت است. اما اکثر به علت یک فشار و یا استرس روانی است که در زندگی معمولی ما وجود دارد و ما در خواب آن را به این صورت تجربه میکنیم.

 علل دیگر آن عبارتست از : قطع و یا مصرف یک دارو ، شرایط فیزیکی بد مثل بیماری یا تب ، هراس و ترس از مشکلات ( بخصوص در کودکان ) ، ضربه و آسیب فیزیکی به بدن نظیر تصادف یا یک عمل جراحی ، تغییر شغل ، شکست در یک عشق ، مشکلات مالی ، حاملگی و غیره .البته این علل در هر جامعه فرق میکند و ارتباط مستقیم با مشکلات و فشارهای فیزیکی و روانی روزانه دارد.

بعد از دیدن این کابوس انسان ناخودآگاه از خواب پریده و گاها عرق سردی نیز برویش می‌نشیند. برای رفع این کابوسها در وهله اول باید مشکلی را که باعث این حالت شده است را از بین برد . از تکنیکهای آرمش‌زا Relaxation  و فعالیتهای هنری نظیر نقاشی و تفریحات مختلف هم می‌توان استفاده کرد. البته در موارد شدید و آزاردهنده باید از مشاوره با یک روانشناس مجرب هم بهره جست.

در کنار کابوس رویاهایی هم وجود دارند که گاهی باعث اعمال و رفتاری می‌شوند که ما در بیداری انجام می‌دهیم. به این سری رویاها بختک یا  Night terrorsگفته می‌شود.

در هنگام این گونه خواب دیدن ما ممکن است که در خواب حرف بزنیم و یا صداهای نامفهوم از خود ایجاد کنیم و یا گریه کرده و حتی راه برویم. در این حالات منحنی‌های مغزی (EEG ) وضعیت مغز را بیدار نشان می‌‌دهد و به عبارتی در لحظه‌ای که ما خواب هستیم ‌، مغز فعالیت های روزانه خود را شروع کرده و شروع به دادن دستورات به اعضا می‌کند. این حالات معمولا جنبه ارثی دارد . البته عوامل محیطی هم در بروز آن موثرند.

 

 

چهارشنبه ٢۸ بهمن ۱۳۸۳ساعت ٢:۱٥ ‎ب.ظ توسط دکتر سینوحه نظرات ()
تگ ها: